EVRENSEL IŞIK

“SESSİZ, DURGUN
BAŞI EĞİK KALMAYINIZ
UYANINIZ
MİLLİ BAĞIMSIZLIĞIMIZI ÇİĞNİYORLAR
HAKLARINIZI SAVUNMAK İÇİN BİRLEŞİNİZ
DÜŞMANIN KARŞISINA DİKİLİNİZ.
SESİNİZİ DUYURUNUZ,
BÜTÜN DÜNYAYA;
“BEN TÜRKÜM BAĞIMSIZLIK BANA ATALARIMINDAN MİRAS KALDI,
ONU SANA VERMEM” DİYE HAYKIRINIZ
GAZİ MUSTAFA KEMAL
ATATÜRK MAYIS–1919 HAVZA

DÜNYA AGLIYOR, Dünya Basınından ve Cenazeye gelen mümessillerin demeçlerinden parçalar (1939)

FRANSIZ Basını: ATATÜRK GİBİ DEHALAR, ANCAK GÖRÜNÜŞTE ÖLÜRLER.
ÖYLE İNSANLAR; BİR NESİL İÇİN DOĞMADIKLARI GİBİ, MUAYYEN BİR DEVİR İÇİN DE DOĞMAZLAR...''

İngiltere (Taymis) : Bir zamanlar Avrupa'ya fuzuli girmis sayılan Türkiye, Atatürk'ün
sayesinde Avrupa'nın iç politikasında kıymettar bir aza olmustur.

Fransa (Temps): Atatürk bir milleti birkaç senede asrilestirmek mucizesini
yaratmıstır.

Almanya (Berliner Tageblat) : Atatürk'ün bütün düsüncesi vatanın yükselmesi idi.

Rusya (İzvestiya): Gazete, İsmet İnönü'nün, Atatürk'ün en yakın silah arkadaslarından ulusal bir kahraman oldugunu kaydediyor.
Lehistan (Gazete Polska) : Atatürk, Türkiye'yi kılıcı ile meydana getirmis ve dehası ile tensik etmistir.

(Ekspres Poranny): Türkiye Atatürk'ün idaresi altında yeniden Yakın Dogu'da bir anahtar vaziyeti almıstır.

Danimarka (Berlisnke Tidende) : Atatürk'ün eseri tarihte kalacaktır.

İspanya (Vansuarda): Atatürk, askeri deha ile devlet adamı ve filozof dehasını cemetmisti.

Letonya (Briva Zeme): Zamanımızdaki devlet adamlarının en büyügü: Atatürk.

Belçika: Meclis Baskanı, Atatürk'ün yapıtlarından hayranlıkla söz etti.

Yunanistan (Typos): Çözülmez dostluk.

Hindistan: Milli Meclis'te Atatürk üzerine yazılmıs siirler, mersiyeler okundu ve saatlerce
gözyası döküldü.

Letonya: Atatürk'ün Ölümü, Letonya. Cumhuriyetinin yirminci yıldönümüne rastlamıstır.
Bu acı rastlantı dolayısıyla, Letonyalılar konsolos hanelerinde hiçbir kabul resmi yapmamıslardır.

Romanya: Atatürk'ün ölüm haberi geldigi gün, bütün, okullarda dersler tatil edildi.
Yunanistan: Yunan gazetelerinden parçalar.

Irak, Hatay: Bes dakikalık sükût, iki söylevden kimi parçalar, Hatay gazetelerinden.
Suriye : Suriye Heyeti Baskanının demeci.

Bulgaristan (Slovo gazetesi müdürü milletvekili Kojuharov) : Buna binaen, Gladston gibi sunları söylemekte haklıyız : Dünya, bu derece müstesna olan bu adamın ölümünden sonra, artık eskisi kadar enteresan degildir.

Cenazeye gelen mümessillerin demeci: Çankaya'daki günes... (Belçika mümessili),

Atatürk, Dogu'nun atasıdır: (Afgan heyeti baskanı),

Yunan Basbakanı Metaksas İstanbul'dan dönerken dedi. ki: Atatürk'ün sahsi icraatı ve yaptıgı inkılaplar; yalnız Türkiye'ye, Türk tarihine degil, bütün dünyaya samildir.

Illustration (Paris) ne diyor? : Tarihin en büyük adamı oldugunu ve hiçbir büyükle mukayese kabul etmiyecek degerde bulundugunu yazıyor.

NOT: DÜNYA AGLIYOR, CİHAN MATBUATINDAN PARÇALAR (1939); İskender Sertelli'nin topladıgı bu basın özetleri, İstanbul'da S. Lûtfi Erciyas Fahrettin Kitabevi'nce, Kenan Basımevi'nde kitap biçiminde bastırıldı (112 s.).
Kitapta, Atatürk'ün ölümünden sonra dünya gazete ve dergilerinde çıkmıs yazılardan parçalarla cenaze törenine gelen temsilcilerin demeçleri yer alıyor. Bunlar için, hiçbir sıralama ya da sınıflandırma görülmüyor. Kitaptaki sırayı izleyerek, bunları belirtmege çalısildi.

İmkansızı Gerçekleştirmek

“Para Yok!” dediler; “Bulunur” dedi.

“Düşman çok” dediler; “Yenilir” dedi.

Ve bütün dedikleri oldu.

O, 1881’de Makedonya’nın denize açıldığı, kozmopolit bir liman olan Selanik’te doğdu. Ve 1938’e kadar Türkler’in kaderini tamamıyla değiştirdi. Özgürlüklerini ellerine verdi. Ve bugün bile onun fikirlerini, onun düşüncelerini, devrimleri ülkenin gelişmesi yolunda bizlere ışık tutuyor, bizlere yol gösteriyor ve ülkeyi çağdaş ülkeler düzeyine çıkartıyor.

O,

Gerek dünya tarihinde, gerekse Türk tarihinde gelmiş geçmiş en önemli ve tarih çizgisini değiştiren devlet adamlarından biri...

O,

ATATÜRK...

1938 yılına kadar Türkiye için yapmak istediklerinin belki yarısını belki de yansından da azını gerçekleştirdi. Onun Türkiye ile ilgili özlemleri vardı. Onun özlemindeki Türkiye’de...

CUMHURİYET

Cumhuriyet erdemdir

Ahlâka dayanan bir yönetim

İleriye dönük

Yeniliğe dönük

Koşar adım

Ve en uygun yönetim Türk’ün yapısına (1924)

MİLLET

Türk milleti kararlıdır çağdaş uygarlığı yakalamaya uluslar arası yaşam savaşında (1925)

MİLLİYETÇİLİK

Yüzyıllardı yaratan bu ulusal ruhu Türk çocuğu tanıdıkça atalarını, coşacaktır; büyük işler başaracaktır. Bunun sonucu olarak kendinde kuvvet bulacaktır

ADALET

Yargılar zamanla değişebilir Bu yadsınamaz. Ama ulus, hızlı ve keskin adalet ister. Her türlü etkiden uzak, insan emeğine saygılı, özgür ve uygarca (1924)

DEVRİM

Devrimler, Ulusun esenliği adına halk adına yapılır. Yaşamımızda eğer harika varsa, şu iyi biline ki bunun sahibi halktır. Mutlu devrimlere Karşı gelenler varsa onları aydınlatmak, Ulusal görevidir aydınların (1925)

ORDUMUZ

İşte bu Türk ordusu Ulusun göğsünü kabartan Türk gücünün ve yurtseverliğinin birleşimi; çelikten bir dünya, disiplinli, kültürlü, bir okul, bir kıt’ası, denk bir kıt’ayı yener. İki katını ise durdurur. Yerine çiviler (1924)

EĞİTİM

Bir ulusun kurtuluşu, başarısına bağlıdır. Eğitimde çağdaş eğitim ve toplumumuza uygun eğitim bunlardır esas noktaları eğitimdeki zaferimizin. (1924)

BİZİM

Dünyada her şey için maddiyat için, maneviyat için en gerçek yol gösterici ilimdir; fendir. Bunun dışında yol gösterici aramak; bilmezliktir; yanılmaktır; sapkınlıktır. (1925)

GENÇLİK

Ey yükselen yeni nesil! Yarınlar sizindir.. “Cumhuriyeti biz kurduk O'nu, sonsuza kadar yaşatacak sizsiniz.” Siz insanlık onurunun ve vatan sevgisinin, fikir özgürlüğünün sembolüsünüz; yorulasınız bile beni izleyeceksiniz.

KADIN

Sen; yerde sürünmeye değil, omuzlar üstünde yükselmeye layıksı. Kadınlarımız, eğer ulusun anası olmak istiyorlarsa daha çok aydın daha çok bilgili olmak zorundadırlar. Hiçbir ulusun kadını “TÜRK KADINI” kadar Ulusunu, Kurtuluşa ve zafere götürmemiştir (1923)

BASIN

Basın, Ortak sesidir bir ulusun. Ulusu aydınlatan odur. Mutluluğa doğru götüren odur. O bir güç, bir okul o. Basın bir önderdir. (1922)

ÖĞRETMENLER

Okullarımızda öğretme görevi güvenilir ellerde, en saygılı en fedakâr öğretmenlerde. Ulusal ahlâkımızı çağdaş fikirlerle besleyen, güçlendiren; güzel sanatları seven sevdiren, en saygıdeğer öğretmenlerde bilime önem veren, hurafelerden uzak; fikren ilmen ve bedenen güçlü öğretmenlerde O öğretmenler ki ve yalnız milletleri kurtaranlardır. (1924)

SON BİR İSTEĞİ :

EY TÜRK HALKI, Sonsuzluğa giden her on yılda en büyük bayramını Cumhuriyet Bayramını kutlamanı diliyorum. Daha büyük onurlarla. Daha büyük mutluluklarla. Huzur içinde, refah içinde (Nutuk. 1923)

Atatürk bu isteklerinin, özlemlerinin belki bir kısmını gerçekleştirdi ama Türkiye bugün bile onun özlediği Türkiye olamadı. Bu biz gençlerin ve bizden sonra gelecek olan nesillerin, tüm Türk vatandaşlarının görevidir. Bu görevi yüklenecek ve sonsuza dek yürütecek olan bugünün ve yarının gençleri; nesilden nesile taşıyacakları Atatürk’ün ilke ve inkılâplarına, uzay çağındaki yenilikleri de ekleyerek, Onun duygu ve düşüncelerini gerçekleştirmeli ve bu gayret ülkemizi diğer dünya devletlerinin düzeyine çıkarmak için bütün gücüyle çalışmalıdır. Hem kendi ruhumuzda hem de Ulu Önder Atatürk’ün ruhunda sönmeyen meşale olacaktır.

Almanya'da hiç bu kadar büyük adam ölmedi

Atatürk’ün öldüğü gün İstanbul Üniversitesinde ders okutan Alman Profesör derse girdiğinde öğrencilerin üzgün halini görünce yüreği parça parça olmuş üniversite rektörüne telefon ederek;
-Bugün ders veremeyeceğim ne yapayım?
diye sordu.
-Sizin memleketinizde büyük bir adam ölünce ne yapılıyorsa onu yapın.
dedi. Yabancı profesörün cevabı şu oldu :
-Almanyada hiç bu kadar büyük adam ölmedi.