Mustafa Kemal'in basında çıkan ilk resminin olduğu, Tesvir-i Efkar Gazetesi'nin baş sayfası.
MİRALAY MUSTAFA KEMAL'İN, İSTANBUL BASININDA
İLK KEZ YAYIMLANAN RESMİ
Mustafa
Kemal’in İstanbul basınında ilk kez yayımlanan resminin, Enver Paşa’nın
kesin yasaklamasına karşın gazetede yayımlanabilmiş olmasının ilginç
bir öyküsü vardır:
Çanakkale cephesinden üst üste zafer müjdeleri gelmektedir. Elindeki
yetersiz kuvvetlerle Müttefik kolordu'larını durduran, onları denize
kadar süren ve iki kez İstanbul'u kurtaran, aynı zamanda Türk ve Alman
birliklerinin Müttefiklerin eline esir düşmesini önleyen bu kahraman
kimdir? Bu kuvvetlerin başında elbette bir komutan vardır. Saldırıyı da,
savunmayı da planlayan, taktik, strateji ne ise onun gereğini yapan bu
savaş ustasının adından gazeteler hiç söz etmez.
İstanbul’da çıkan tüm gazete sahipleri bu meçhul kahramanın Albay Mustafa Kemal Bey olduğunu bilmektedir.
Fakat,
Çanakkale ile ilgili savaş haberlerinde ne zaman Mustafa Kemal adı
geçse, sansür tarafından silinmekte, bu adın gazetelere geçmesine engel
olunmaktadır.
O tarihlerde İstanbul’da yayımlanmakta
olan Tesvir-i efkar gazetesinin Başyazarı Yunus Nadi (Abalıoğlu) bey,
yazı işleri müdürü de Abidin Daver (Dav’er) bey’dir. Gazete
bu haksızlığa karşı, ne pahasına olursa olsun, Mustafa Kemal’in resmini
yayımlamaya karar verir.
Şimdi, gazetenin Yazı işleri Müdürü Abidin Daver (Dav’er) bey’i dinleyelim:
“1914
Cihan Harbinin başlangıcında Tasvir-i Efkar’in başyazarı Yunus Nadi
beydi. Çanakkale muharebeleri yeni başlamıştı. Boğaz Mevki-i Müstahkem
Kumandanı Cevat (Çobanlı) Paşa idi. İhtiyatta bulunan 19. Tümen
Kumandanı Mustafa Kemal bey, karaya çıkan düşmanın üstüne emir almadan
atılmış, Anzaklar denilen Avustralyalı, Yeni Zelandalı düşman kuvvetleri
Arıburnu mıntıkasında bir avuç yere tıkamış, ilk defa İstanbul'u O
kurtarmıştı.”
“Mustafa Kemal bey, Yunus Nadi (Abalıoğlu) bey’le tanışıyorlar ve mektuplaşıyorlardı. Gazetede bu kahramanca müdafaayı
canlandırmak
için büyük resimli ve haritalı bir yazı hazırladık. Haritanın
bir tarafındaki yuvarlağın içine boğazın deniz cephesinin
kahraman müdafi Cevat (Çobanlı) Paşanın resmini, ikinci yuvarlağa da
kara cephesinin celadetli (Sanlı) mudafii Mustafa Kemal beyin resmini
koyduk. Askeri sansür memuru, Mustafa Kemal bey’in resmini çıkardı.
Meğer devrin Harbiye Nazırı ve Başkumandan vekili meşhur Enver Paşa,
Mustafa Kemal bey’den hoşlanmazmış, onu kıskanırmış. Bizim bunlardan
haberimiz yok ya? Bu resmin çıkarılması bizi çok üzdü. Evvela o resmi
bin bir müşkülatla elde etmiş ve güzel bir sayfa hazırlamıştık, sonra da
Çanakkale haritasının iki tarafındaki yuvarlağın biri boş kalıyor,
gazetenin tenazuru (Simetriği) bozuluyor, bilhassa müdafaanın hakiki
kahramanını halka tanıtmak imkanı kalmıyordu.”
